Teknik SEO Kontrol Listesi: Taranma, İndeksleme ve Site Mimarisi

Teknik SEO, arama motorunun sitenizi bulabilmesi, sayfalarınızı tarayabilmesi, doğru sürümü indeksleyebilmesi ve sayfalar arasındaki ilişkiyi anlayabilmesi için yapılan altyapı işidir. İçerik ne kadar iyi olursa olsun, robots.txt dosyasındaki tek bir satır ya da yanlış bir canonical etiketi sayfaları arama sonuçlarından tamamen silebilir. Bu kontrol listesi, yeni bir siteyi yayına almadan önce ya da trafiği sebepsiz düşen bir siteyi incelerken baktığımız maddeleri yedi başlıkta topluyor: taranabilirlik, indeksleme, site haritası, yönlendirmeler, site mimarisi, hata sayfaları ve render.

Listeyi sırayla uygulamanızı öneririz. Üstteki maddeler alttakilerin ön koşulu: taranamayan bir sayfanın iç link yapısını düzeltmek, kilitli bir kapının arkasındaki odayı boyamaya benzer.

Bu listeyi nasıl kullanmalısınız?

Her maddeyi üç durumdan biriyle işaretleyin: tamam, eksik veya bilinmiyor. "Bilinmiyor" işaretleri genellikle en değerli bulgulardır; çünkü kimsenin kontrol etmediği bir ayar çoğu zaman yıllardır yanlış durur. Kontrol için üç araç yeterli:

• Google Search Console: URL denetimi aracı, Google'ın bir sayfayı nasıl gördüğünü, hangi canonical'ı seçtiğini ve sayfanın indekste olup olmadığını gösterir. Kurulum ve raporları Google Search Console rehberimizde ayrıntılı anlattık.
• Tarayıcının kaynak kodu görünümü: Sayfada sağ tıklayıp kaynağı görüntülediğinizde meta robots, canonical ve hreflang etiketlerini doğrudan okursunuz.
• Bir site tarama aracı: Masaüstünde çalışan tarayıcı yazılımları sitenizi Googlebot gibi gezer; kırık linkleri, yönlendirme zincirlerini ve yetim sayfaları tek listede çıkarır.

1. Taranabilirlik: robots.txt ve sunucu yanıtları

Googlebot bir siteye geldiğinde ilk olarak alan adının kökündeki robots.txt dosyasını okur. Bu dosya, hangi yolların taranıp hangilerinin taranmayacağını söyler. Kontrol edilecekler:

• Dosya kökte ve 200 kodu dönüyor: https://ornek.com/robots.txt adresi açılıyor olmalı. Sunucu bu adrese 5xx hata kodu dönüyorsa Google taramayı geçici olarak yavaşlatabilir veya durdurabilir.
• Test ortamından kalan engel yok: Geliştirme sürecinde konan Disallow: / satırı canlıya taşınmışsa sitenin tamamı taramaya kapalıdır. Projelerde en sık gördüğümüz lansman hatası budur.
• CSS ve JavaScript engellenmemiş: Google sayfayı bir tarayıcı gibi oluşturur. Tema dosyalarının bulunduğu klasörleri engellerseniz sayfa Google'a bozuk ve mobil uyumsuz görünebilir.
• Engellenen yollar gerçekten gereksiz: Sepet, hesabım, iç arama sonuçları ve yönetim paneli gibi yollar genellikle taramaya kapatılır. Kategori veya ürün klasörünün yanlışlıkla bu listeye girmediğinden emin olun.
• Sitemap satırı var: Dosyanın sonuna Sitemap: https://ornek.com/sitemap.xml eklemek, site haritasını Search Console dışındaki arama motorlarına da duyurur.

Örnek olarak sade bir robots.txt şöyle görünebilir:

User-agent: *
Disallow: /sepet/
Disallow: /hesabim/
Disallow: /arama
Sitemap: https://ornek.com/sitemap.xml

Burada önemli bir ayrım var: Google'ın kendi belgelerinde de belirtildiği gibi robots.txt, bir sayfayı Google'ın dışında tutma aracı değildir. Engellenen bir URL'ye başka sitelerden link veriliyorsa, Google içeriği okumadan da o adresi sonuçlarda gösterebilir. Bir sayfanın indekse girmesini istemiyorsanız doğru araç noindex etiketidir.

2. İndeksleme kontrolü: noindex, canonical ve kopya içerik

Taranan her sayfa indekslenmez; Google, birbirine benzeyen adreslerden birini "asıl" kabul eder ve diğerlerini onun kopyası sayar. Sizin göreviniz bu seçimi doğru sinyallerle yönlendirmektir.

• noindex yalnızca istenen sayfalarda: Teşekkür sayfaları, filtre kombinasyonları ve kullanıcıya özel sayfalar dışında meta robots etiketinde noindex olmamalı. Bazı içerik yönetim sistemlerinde "arama motorlarının siteyi indekslemesini engelle" kutusu tek tıkla bütün siteye noindex ekler; lansmanda bu kutuya mutlaka bakın.
• noindex'li sayfa robots.txt ile engellenmemiş: Google, robots.txt nedeniyle giremediği bir sayfadaki noindex etiketini okuyamaz. İkisini birlikte kullanmak, kaldırmak istediğiniz sayfanın indekste kalmasına yol açabilir.
• Her indekslenebilir sayfada kendine işaret eden canonical: <link rel="canonical" href="https://ornek.com/hizmetler/web-tasarim"> biçiminde, tam adresle ve sayfa başına tek bir tane.
• Tek bir site sürümü: http ve https, www'lu ve www'suz, sonu eğik çizgili ve çizgisiz adresler aynı içeriği açıyorsa dört ayrı kopya üretirsiniz. Birini seçin, diğerlerini kalıcı yönlendirmeyle ona bağlayın.
• Parametreli adresler kontrol altında: ?utm_source=, ?sirala=fiyat veya ?renk=mavi gibi parametreler sonsuz sayıda URL üretebilir. Bu sayfaların canonical'ı parametresiz sürümü göstermeli.
• İnce ve boş sayfalar ayıklanmış: İçinde tek yazı olan etiket sayfaları, ürünü olmayan kategoriler ve otomatik üretilmiş arşivler indeks bütçesini boşa harcar. Bunları ya zenginleştirin ya da noindex yapın.

Unutmayın: canonical etiketi bir talimat değil, güçlü bir sinyaldir. Google başka sinyaller (iç linkler, yönlendirmeler, site haritası) çelişiyorsa farklı bir sürümü seçebilir. Search Console'daki "Kopya, Google kullanıcıdan farklı bir standart sayfa seçti" uyarısı tam olarak bu durumu anlatır.

3. XML site haritası

Site haritası, Google'a "bu adresler önemli, bunları tara" dediğiniz listedir. Liste ne kadar temizse sinyal o kadar güvenilir olur.

• Sadece indekslenmesini istediğiniz adresler: Haritada yönlendirilen, 404 dönen, noindex taşıyan veya canonical'ı başka bir adresi gösteren URL bulunmamalı. Bu tür kayıtlar haritanın güvenilirliğini düşürür.
• Boyut sınırına uyulmuş: Google'ın belgelerine göre tek bir site haritası en fazla 50.000 URL veya sıkıştırılmamış hâliyle 50 MB olabilir. Büyük sitelerde ürün, kategori ve blog için ayrı haritalar oluşturup bunları bir site haritası dizin dosyasında toplayın.
• lastmod gerçek değişikliği yansıtıyor: Google, <lastmod> değerini ancak tutarlı ve doğru olduğunda kullanır. Her gece bütün sayfaların tarihini güncelleyen bir eklenti bu sinyali değersizleştirir.
• priority ve changefreq'e emek harcanmamış: Google bu iki alanı dikkate almadığını açıkça belirtiyor. Değerleri doğru ayarlamak için zaman ayırmanıza gerek yok.
• Otomatik güncelleniyor: Yeni bir ürün veya yazı yayına girdiğinde haritaya kendiliğinden eklenmeli. Elle hazırlanmış statik haritalar birkaç ay içinde eskir.
• Search Console'a gönderilmiş: Site haritaları raporunda durum "Başarılı" olmalı ve keşfedilen URL sayısı beklediğiniz sayıya yakın çıkmalı.

4. Yönlendirmeler ve URL yapısı

Yönlendirmeler, özellikle site yenileme ve alan adı değişikliklerinde en çok trafik kaybettiren konudur. Kontrol edilecekler:

• Doğru kod kullanılmış: Kalıcı taşımalarda 301 veya 308, geçici durumlarda (bakım, kısa süreli kampanya) 302 veya 307. Kalıcı yönlendirme Google'a hedef adresin asıl sürüm olduğunu söyler; geçici yönlendirmede eski adres sonuçlarda kalabilir.
• Zincir ve döngü yok: A adresi B'ye, B de C'ye gidiyorsa A'yı doğrudan C'ye bağlayın. Her ara adım hem yavaşlık hem sinyal kaybı demektir.
• İç linkler yönlendirmeye değil hedefe gidiyor: Menüde ve içerikte hâlâ eski adresler varsa site her tıklamada gereksiz bir yönlendirme yapar.
• Toplu ana sayfa yönlendirmesi yapılmamış: Kaldırılan yüzlerce ürünü ana sayfaya yönlendirmek kullanıcı için anlamsızdır; Google da bunları çoğu zaman soft 404 gibi değerlendirir. Her eski adresi içerik olarak en yakın yeni sayfaya bağlayın, karşılığı yoksa 404 veya 410 dönün.
• URL'ler okunur ve tutarlı: Küçük harf, kelimeler arasında tire, Türkçe karakter yerine sade harfler (/hizmetler/dis-cephe-temizligi gibi). Bir kez yayına girmiş URL'yi gerekmedikçe değiştirmeyin.

Site yenilerken eski ve yeni adresleri bir tabloda eşlemek işi güvenceye alır. Örnek bir eşleme tablosu:

5. Site mimarisi ve iç link yapısı

Site mimarisi, sayfaların birbirine nasıl bağlandığıdır. İyi bir mimaride hem kullanıcı hem Googlebot önemli sayfalara az tıklamayla ulaşır ve sayfalar arasındaki konu ilişkisi linklerden okunabilir.

• Önemli sayfalar yüzeyde: Hizmet ve kategori sayfalarına ana sayfadan en fazla üç tıklamayla ulaşılabilmeli. Derine gömülmüş sayfalar daha seyrek taranır.
• Yetim sayfa yok: Site haritasında olan ama sitenin hiçbir yerinden link almayan sayfalara "yetim" denir. Google'ın önerisi net: önem verdiğiniz her sayfa en az bir başka sayfadan link almalı.
• Linkler gerçek <a href> etiketi: Google, linkleri büyük ölçüde href özniteliği olan a etiketlerinden takip eder. Yalnızca JavaScript tıklama olayıyla çalışan menü ve butonlar taranmayabilir.
• Anlamlı bağlantı metni: "Tıklayın" veya "devamı" yerine bağlantının gittiği sayfayı anlatan kısa bir ifade kullanın. Bağlantı metni, Google'ın hedef sayfayı anlamasına yardım eden sinyallerden biridir.
• Breadcrumb (içerik yolu) var: "Ana sayfa › Hizmetler › Web Tasarım" gibi bir gezinme izi hem kullanıcıyı yönlendirir hem hiyerarşiyi açık eder. Bunu yapısal veriyle desteklemeyi JSON-LD ile yapısal veri rehberimizde anlatıyoruz.
• Sayfalama doğru kurulmuş: Kategori listesinin 2. ve 3. sayfaları kendi canonical'ını taşımalı. Bütün sayfaların canonical'ını birinci sayfaya vermek, alt sayfalardaki ürünlerin keşfini zorlaştırır.
• Filtreler kontrollü: Renk, beden, fiyat gibi filtrelerin her kombinasyonu ayrı bir URL üretiyorsa, yalnızca arama talebi olan birkaç kombinasyonu indekse açın; gerisini noindex veya canonical ile yönetin.

Mimari yalnızca teknik bir mesele değil, içerik planıyla da ilgili. Ana konu sayfalarının alt yazılarla nasıl bağlanacağını konu kümeleri ile içerik stratejisi yazımızda adım adım ele alıyoruz.

6. Hata sayfaları: 404, 410 ve soft 404

404 sayfaları kendi başına sorun değildir; her sitede zamanla kaldırılan içerik olur. Sorun, hatanın yanlış bildirilmesidir.

• Olmayan sayfa gerçekten 404 dönüyor: Rastgele bir adres yazın (/bu-sayfa-yok-123) ve sunucunun yanıt koduna bakın. Sayfa "bulunamadı" yazıp 200 kodu dönüyorsa buna soft 404 denir ve Google bu sayfaları gereksiz yere tarar.
• Kullanışlı bir 404 tasarımı: Arama kutusu, ana kategoriler ve iletişim linki içeren bir hata sayfası, ziyaretçiyi siteden kaçırmak yerine doğru yere yönlendirir.
• Bilerek kaldırılan içerikte 410: 410 "kalıcı olarak gitti" anlamına gelir. 404 ile pratik fark küçüktür ama niyetinizi daha açık ifade eder.
• Site içinde kırık link kalmamış: Tarama aracınızın 4xx listesini düzenli kontrol edin. Dış sitelerden link alan eski adresler varsa onları ilgili yeni sayfaya 301 ile bağlayın; o linklerin değeri boşa gitmesin.
• İçeriği az sayfalar soft 404'e düşmüyor: Stokta olmayan ürün sayfası "ürün bulunamadı" gibi bir metinle boş kalırsa Google onu da soft 404 sayabilir. Benzer ürünleri ve tahmini stok bilgisini göstermek sayfayı değerli tutar.

7. Render, mobil uyum ve güvenlik

Son grup, sayfanın Google tarafından nasıl "görüldüğü" ile ilgili.

• Ana içerik HTML'de veya oluşturulmuş sayfada mevcut: İçeriği tamamen JavaScript ile sonradan yükleyen sitelerde, Search Console URL denetimindeki "Taranan sayfayı görüntüle" ekranında metnin göründüğünü doğrulayın. Ürün açıklaması ve fiyat burada yoksa Google da onları görmüyor demektir.
• Mobil sürüm eksiksiz: Google sayfaları ağırlıklı olarak mobil sürümleriyle değerlendirir. Mobilde gizlenen sekmeler, kısaltılmış metinler veya eksik yapısal veri, masaüstünde olsa bile hesaba katılmayabilir.
• HTTPS her yerde: Tüm sayfalar https üzerinden açılmalı, http istekleri kalıcı olarak yönlendirilmeli ve sayfada http ile yüklenen görsel ya da betik (karışık içerik) kalmamalı. Sertifika türleri ve kurulum için SSL sertifikası yazımıza bakabilirsiniz.
• Hız ve Core Web Vitals: Hız da teknik SEO'nun parçası, ancak kendi başına geniş bir konu. LCP, INP ve CLS metriklerini nasıl iyileştireceğinizi PageSpeed ve Core Web Vitals rehberimizde ele aldık.
• Çok dilli sitelerde hreflang: Türkçe ve İngilizce sürümleri olan sitelerde her sayfa diğer dil sürümlerini hreflang ile göstermeli ve bu bağlantı karşılıklı olmalı. Ayrıntılar çok dilli web sitesi rehberimizde.

Lansman günü için hızlı kontrol tablosu

Yeni bir site yayına girdiği gün, bütün listeyi baştan uygulamaya vaktiniz olmayabilir. Aşağıdaki tablo ilk yarım saatte bakılması gereken maddeleri özetliyor:

Sık Sorulan Sorular

Teknik SEO ile içerik SEO'su arasındaki fark nedir?

Teknik SEO, sayfaların taranması, indekslenmesi ve doğru sürümün seçilmesiyle ilgilenir; içerik SEO'su ise sayfanın hangi aramaya, ne kadar iyi cevap verdiğiyle. İkisi birbirinin yerine geçmez. Teknik altyapı sorunluysa iyi içerik görünmez, altyapı kusursuz olsa da zayıf içerik sıralama almaz.

Teknik SEO kontrolünü ne sıklıkla yapmalıyız?

Kapsamlı kontrolü yılda bir veya iki kez, ayrıca her büyük değişiklikten sonra (tema değişimi, altyapı geçişi, alan adı taşıma) yapmanızı öneririz. Search Console'daki sayfa indeksleme raporuna ise ayda bir göz atmak, sorunları büyümeden yakalamanın en ucuz yoludur.

Küçük bir kurumsal sitenin site haritasına ihtiyacı var mı?

Google, iyi linklenmiş küçük sitelerin site haritası olmadan da taranabileceğini belirtiyor. Yine de çoğu içerik yönetim sistemi haritayı otomatik ürettiği için eklememek için bir neden yok; Search Console'da indeksleme takibini de kolaylaştırır.

robots.txt ile engellediğim sayfa neden hâlâ Google'da görünüyor?

Çünkü robots.txt taramayı engeller, indekslemeyi değil. Başka sayfalardan link alan engelli bir adres, içeriği okunmadan yalnızca URL'siyle sonuçlarda kalabilir. Çözüm, engeli kaldırıp sayfaya noindex eklemek ve Google'ın bu etiketi görmesini beklemektir.

Canonical etiketi ile 301 yönlendirme arasında nasıl seçim yapmalıyım?

Kullanıcının eski adresi görmesine gerek yoksa 301 kullanın; bu, Google'ın da en güçlü kabul ettiği sinyaldir. İki sayfanın da erişilebilir kalması gerekiyorsa (örneğin sıralama parametreli bir liste) canonical etiketi doğru araçtır.

Nereden başlamalı?

Bu listedeki maddelerin çoğu, sitenin ilk kurulumunda doğru yapıldığında neredeyse hiç bakım gerektirmez; sonradan düzeltilmeye çalışıldığında ise trafik kaybı yaşanmış olur. Bu yüzden teknik SEO'yu bir "ek hizmet" değil, geliştirme sürecinin parçası olarak görüyoruz. Web geliştirme projelerimizde robots.txt, canonical, site haritası, yönlendirme planı ve 404 davranışı yayın öncesi kontrol listemizde yer alıyor. Mevcut sitenizde trafiğin neden düştüğünü anlamak ya da yaklaşan bir site yenilemesini güvenle planlamak isterseniz bizimle iletişime geçin; bulguları öncelik sırasıyla paylaşalım.

Kaynaklar

• Google Search Central: robots.txt'ye giriş
• Google Search Central: Kopya URL'leri birleştirme (canonical)
• Google Search Central: Site haritası oluşturma ve gönderme
• Google Search Central: Yönlendirmeler ve Google Arama
• Google Search Central: Taranabilir linkler ve bağlantı metni